10 giải pháp nhằm hạn chế tai nạn giao thông (Phạm Ngọc Hiền) (P.2)

(tiếp theo và hết)

      6. Nên đầu tư cho các công trình nghiên cứu về an toàn giao thông. Cần cắt giảm các đề tài nghiên cứu không thiết thực mà chuyển sang đầu tư kinh phí cho các đề tài mang tính thực tiễn cao, trong đó có những công trình nghiên cứu về an toàn giao thông. Đưa những người có tâm huyết ra nước ngoài học tập kinh nghiệm về an toàn giao thông để về phổ biến rộng rãi trong nước. Cho các nhà khoa học chân chính nghiên cứu các đề tài sau: thống kê các yếu tố liên quan tới giao thông như số lượng người tham gia giao thông hiện tại và tương lai, số lượng xe lưu thông trên đường, số vụ tai nạn theo từng địa phương, đoạn đường, mức độ thiệt hại, số lượng cảnh sát giao thông, nhân viên y tế, công nhân cầu đường, tài xế...Từ đó, dự toán nhân lực và kinh phí cho an toàn giao thông. Nghiên cứu tinh thần làm việc, mối quan hệ giữa các bộ phận nhân viên, các ban ngành trong việc phối hợp giải quyết các vụ việc giao thông. Nghiên cứu các biện pháp cưỡng chế giao thông và mức độ xử phạt, bồi thường, thái độ của người dân. Nghiên cứu các tiêu chuẩn đánh gía giao thông, trọng tải từng loại xe, thời hạn sử dụng, độ an toàn của máy móc, cầu đường, bến bãi, tốc độ cho phép, tiêu chuẩn cấp bằng lái xe. Nghiên cứu luật giao thông và khả năng ứng dụng luật trong từng hoàn cảnh, mức độ vi phạm luật giao thông ở các địa phương, lứa tuổi, giới tính, nghề nghiệp... từ đó đề xuất giải pháp khắc phục. Nghiên cứu các loại nguyên nhân gây tai nạn trên các tuyến đường, loại đường, loại phương tiện, hoàn cảnh gây tai nạn, mức độ tai nạn, những thương tích thường gặp... để đưa ra kiến nghị. Nghiên cứu các địa điểm, thời điểm thường diễn ra tai nạn, tìm hiểu nguyên nhân để khắc phục. Vận dụng kiến thức tâm sinh lý để tư vấn cho lái xe, đối với tài xế không đủ sức khỏe hoặc có khí chất không thích hợp với nghề tài xế thì khuyên họ không nên theo nghề này. Nghiên cứu loại xe không cho tài xế khởi động khi có mùi bia rượu quá mức cho phép và có khả năng cảnh báo, giúp tài xế trong một số tình huống nguy hiểm. Xe có con mắt điện tử tự động giảm tốc độ khi "đánh hơi" phía trước có người. Xe có lắp bộ phận cảm ứng để tự động chạy chậm khi đi qua khu vực quy định giảm tốc độ (có phát ra sóng điện từ). Cảnh sát giao thông có thể dùng điều khiển từ xa để buộc xe tự động dừng lại, bất chấp lái xe đồng ý hay không. Nghiên cứu chế tạo các loại xe có tính an toàn cao như xe chạy bằng từ trường, xe chạy trên không. Thiết kế xây dựng các con đường trên không cho tàu lửa, ô tô, xe điện, xây dựng đường xe điện ngầm, đường hầm tránh qua những đoạn đèo nguy hiểm. Nghiên cứu xây dựng hệ thống cầu đường hiện đại thay thế cho hệ thống cầu đường cũ, không an toàn.

Khi nghiên cứu một đề án giao thông nào cũng cần phải chú trọng ý kiến phản biện. Phải mời cán bộ, nhân dân địa phương, các nhà khoa học, nhà địa lý, nhà văn tới tham gia góp ý. Đối với những công trình tầm quốc gia, có thể mở diễn đàn phản biện trên báo chí. Ai chỉ ra được những thiếu sót của dự án thì được khen thưởng, công trình phản biện cũng được tính điểm khoa học như những công trình khác. Công trình giao thông liên quan tới sinh mệnh con người nên khi xây dựng cần phải cẩn thận, độ an toàn của công trình quan trọng hơn là chuyện chia chác tiền bạc. Dự án giao thông rất cần những người có tầm nhìn xa trông rộng, đừng để xảy xa hàng loạt vụ tai nạn làm hàng loạt người dân chết oan rồi lãnh đạo ngành giao thông mới từ từ họp rút kinh nghiệm. Cần phải nhận thấy điểm yếu của công trình và khắc phục sửa chữa trước khi có người chết. Người nào làm việc cẩu thả, thiếu trách nhiệm như đào hố hay xây giao lộ mới mà không đặt biển báo, xây dựng cầu thấy có chỗ không an toàn mà vẫn cho thi công...thì cần phải bị xử phạt nghiêm minh. Cần đưa ra quy định, trong một khoảng thời gian nào đó sau khi xây xong, nếu công trình bị hư hỏng sớm thì chủ đầu tư hoặc người thiết kế phải bỏ tiền túi ra để sửa chữa. Lãnh đạo địa phương nào thiếu trách nhiệm để xảy ra hậu quả xấu về giao thông thì nên từ chức như ở các nước văn minh.

 

     7. Cần tính đến những yếu tố siêu hình gây tai nạn giao thông. Thông thường, khi nói đến những nguyên nhân gây tai nạn giao thông trên giấy trắng mực đen, người ta chỉ đề cập đến những cái hữu hình. Nhưng trong thực tế, có rất nhiều vụ tai nạn khó hiểu mà chỉ có thuyết phục người dân căn cứ vào những giả thiết siêu hình. Hiện nay, trình độ khoa học còn hạn chế, chưa có điều kiện đi sâu vào nghiên cứu những hiện tượng siêu nhiên nên đành chấp nhận một số giả thiết của các nhà khoa học, chiêm tinh học và nhà văn đưa ra. Người ta cho rằng, mặt trăng, mặt trời và các vì sao có sự tác động đến chu kỳ sinh học của con người và tạo ra những những thời điểm xấu trong cuộc đời. Nhiều nước đã cho nghiên cứu ngày tháng năm sinh của tài xế để khuyên họ tránh lái xe vào những ngày xấu, nhờ vậy mà tai nạn giao thông giảm hẳn. Thực ra xưa nay ở Việt Nam vào dịp tết cổ truyền, ai cũng đi xem bói toán để biết hên xui trong năm nhưng mức độ đúng sai còn tùy thuộc vào trình độ của nhà chiêm tinh. Bởi vậy, cần phải lựa chọn những nhà chiêm tinh thật giỏi để nhờ họ tư vấn cho giới tài xế. Yếu tố phong thủy cũng cần được nghiên cứu cẩn thận, một số "điểm đen" có thể tạo ra những bức xạ có hại, xe cộ máy móc đi qua đó thường bị trục trặc, tài xế mệt mỏi, rối loạn cảm giác. Chúng ta hãy để ý rằng, những khúc sông nào trước đó có người chết thì sau đó cũng thường có người chết, những đoạn đường nào trong chiến tranh có nhiều người chết thì trong thời bình cũng có nhiều người bị tai nạn giao thông. Chẳng hạn, Đồng Nai là tỉnh có số vụ tai nạn giao thông cao nhất nước, có thể lý giải rằng, đây là cửa ngõ Sài Gòn năm 1975, có nhiều trận đánh lớn diễn ra ở nơi này. Những người tử trận còn rất trẻ, linh hồn còn nặng nợ với trần gian, khó siêu thoát. Theo truyền thống xưa nay ở Á Đông, cứ vào rằm tháng bảy âm lịch, tức là ngày rằm xá tội vong ân, các chùa chiền tổ chức lễ cầu siêu. Các địa phương thường tổ chức cúng làng để những linh hồn vất vưởng, không nơi nương tựa đừng quấy nhiễu con người. Tuy nhiên, hiện nay nhiều làng đã bỏ lễ tục nhân văn này, và trong xã hội ta ngày nay, có quá nhiều kẻ phỉ báng thánh thần, xúc phạm tín ngưỡng dân tộc. Theo quan niệm từ ngàn xưa, tháng giêng (dịp tết) và tháng bảy (dịp hè) (theo chu kỳ nửa năm) là thời điểm cõi âm thường hiện lên cõi dương. Đây là hai tháng mà số lượng tai nạn giao thông cao nhất. Tháng bảy âm lịch thường trùng với cuối tháng tám và đầu tháng chín dương lịch (tháng an toàn giao thông), vào thời điểm này, tai nạn giao thông tăng lên đột biến, thường là tăng gấp hai. Giới tài xế là người chứng kiến nhiều nhất các cái chết do "ma đưa lối, quỷ dẫn đường" nên hầu hết là tin vào các hiện tượng tâm linh. Bởi vậy mà vào các ngày lễ lớn trong năm, đầu tháng và ngày rằm, nhà các tài xế đều tổ chức lễ cúng rất cẩn thận. Trước khi khởi hành, họ thường thắp nhang ở đầu xe, họ đặt tượng Phật vào buồng lái. Ở những nơi thường xảy ra tai nạn, họ đặt miếu thờ để cầu cho thượng lộ bình an. Những việc làm nhân văn này cần phải được coi trọng.

 

     8. Chú trọng phát triển hệ thống ghi hình và theo dõi giao thông từ xa. Ở nước ngoài, từ lâu, người ta đã chú trọng đầu tư cho hệ thống theo dõi từ xa trong ngành giao thông, còn ở nước ta đang chỉ mới bắt đầu. Cần thiết lập hệ thống vệ tinh nhân tạo để theo dõi tình hình giao thông cũng như các việc khác trên các đường dài. Trước mắt, cần đầu tư kinh phí để lắp hệ thống theo dõi từ xa đặt ở các ngã tư đường phố và các tuyến đường thường xảy ra tai nạn. Hệ thống theo dõi từ xa có ưu điểm là tiện lợi, lắp đặt một lần, sử dụng trong nhiều năm, mang tính chính xác, khách quan, tiết kiệm nhân lực...Cảnh sát chỉ cần ngồi một chỗ ghi hình, viết giấy mời nộp phạt, không cần phải đi tuần tra nhiều trên đường gây hồi hộp lo sợ cho người dân, chỉ xuất hiện trên đường khi thực sự cần thiết. Cần mở rộng đội ngũ cộng tác viên giúp công an xử phạt những người đi xe ẩu. Bất cứ ai có máy quay phim hoặc điện thoại có chức năng quay phim đều có thể tham gia ghi hình những trường hợp vi phạm luật giao thông. Khi quay hình cần lưu ý ghi chú thời gian, địa điểm diễn ra sự việc, biển số xe và nên có thêm khuôn mặt người lái. Sau đó, sẽ trực tiếp nộp cho các văn phòng công an cấp quận, thành phố hoặc gửi qua mạng máy tính. Địa chỉ tiếp nhận băng hình cần phải được thông báo rộng rãi cho mọi người đều biết. Bộ phận chức năng sẽ kiểm tra, xử lý hình ảnh để đưa ra mức nộp phạt. Cần lưu ý rằng, không phải trường hợp vi phạm nào cũng nộp phạt, để tránh gây tâm lý nặng nề cho người dân. Chỉ nên bắt nộp phạt những người cố tình chạy ẩu, lạng lách, gây nguy hiểm và có khả năng tái phạm. Những hình ảnh vi phạm nặng sẽ được đưa lên Tivi để nhắc nhở mọi người. Giấy nộp phạt kèm với một tấm hình chụp lỗi vi phạm sẽ gửi về cho chủ xe (căn cứ vào biển số xe để biết địa chỉ chủ xe). Nếu quá hạn mà chủ xe không nộp thì mức phạt sẽ cao hơn. Sẽ chi một nửa số tiền nộp phạt cho người cung cấp thông tin. Người cung cấp băng hình được giữ bí mật và được bảo vệ khi cần thiết. Những người có nhiều thành tích trong lĩnh vực này sẽ được ngành công an cấp giấy khen và được hưởng nhiều ưu tiên trong việc đánh giá xếp loại ở cơ quan, lớp học, địa phương. Những người cộng tác thường xuyên sẽ được cấp giấy chứng nhận là cộng tác viên an toàn giao thông để hành nghề. Có thể xem đây là một nghề mới mẻ, giúp ích rất nhiều cho xã hội.

 

     9. Đầu tư trang thiết bị, xây dựng, sửa chữa cơ sở hạ tầng giao thông. Cần sửa chữa đường xá cho thông thoáng, an toàn, xóa bỏ các ổ gà và các chướng ngại vật gây nguy hiểm cho người đi đường. Tai nạn giao thông là do đường xấu, tuy nhiên đường quá tốt cũng có thể gây tai nạn giao thông. Trước đây khi đi đường đất đầy sỏi đá, xe chạy với tốc độ chậm nên ít tai nạn, nay đường rải nhựa rộng rãi, xe chạy với tốc độ cao nên số tai nạn cũng tăng. Bởi vậy, nâng cấp mặt đường phải đi liền với hệ thống biển báo, đặt đèn chiếu sáng, làm gờ giảm tốc độ ở khu đông dân cư, ngã tư, chỗ cua gấp, chỗ khuất... Các con đường mòn băng qua đường sắt phải có người gác chắn hoặc đặt hệ thống báo động bằng âm thanh hình ảnh. Xây thêm nhiều cầu vượt cho ô tô và cho người đi bộ. Làm dải phân cách để phân làn đường cho xe máy, xây thêm bãi đỗ xe. Quy hoạch những khu phố, những làn đường dành cho người đi bộ, tạo vỉa hè thông thoáng để người dân đi bộ trên vỉa hè. Các bảng chỉ tên đường phải đầy đủ và đặt đúng chỗ, tránh đặt chỗ khuất và ghi chữ nhỏ li ti khiến người đi đường mải tìm kiếm và đoán chữ gây ùn tắc và tai nạn giao thông. Đầu tư mua sắm thiết bị hiện đại cho cảnh sát giao thông như: xe chuyên dụng, điện đài, máy bắn tốc độ, ghi hình, đo độ cồn, máy điều khiển từ xa... Đầu tư kinh phí mua các thiết bị cứu trợ khẩn cấp đường bộ, đường thủy... Khi nói đến việc trang bị dụng cụ an toàn giao thông, nhiều người thường nghĩ đến mũ bảo hiểm. Việc làm cho người dân có thói quen đội mũ bảo hiểm là tốt nhưng cần nhận biết rằng, mũ bảo hiểm chỉ làm giảm mức độ chấn thương sọ não chứ không làm giảm số vụ tai nạn giao thông. Từ khi có quy định toàn dân đội mũ bảo hiểm, ở một số địa phương, tai nạn vẫn cứ gia tăng, nhiều người ỷ lại độ an toàn của mũ bảo hiểm mà đi xe ẩu hơn, và cái "nồi cơm điện" cồng kềnh, nặng đầu có thể làm cho nhiều người vướng víu, khó quan sát. Hằng ngày cầm mũ bảo hiểm, người ta nghĩ đến tai nạn và chuyện gặp cảnh sát xử phạt, bởi vậy tạo ra tâm lý nặng nề, mất thỏa mái. Ở các nước khác, người ta ít đi xe máy, nên các quy định khắt khe về xe máy không làm ảnh hưởng gì đến toàn dân, còn ở nước ta, toàn dân đi xe máy nên có quy định gì về xe máy nhất thiết phải lấy ý kiến nhân dân. Đội mũ bảo hiểm chỉ là giải pháp khuyến khích tạm thời, đừng quá quan tâm tới giải pháp mũ bảo hiểm mà quên các giải pháp khác quan trọng hơn. Trong tương lai, khi tình hình giao thông Việt Nam theo kịp các nước khác thì lượng xe máy sẽ giảm, người dân Việt Nam sẽ bỏ mũ bảo hiểm để đi xe đạp, xe điện, xe buýt...Vấn đề đáng quan tâm hiện nay là phải đầu tư xây dựng hệ thống đường xá hiện đại, nhất là đường trên không nhiều tầng và đường xe điện ngầm. Có như thế vừa tiết kiệm lịch trình vừa làm giảm tai nạn giao thông.

 

    10. Đầu tư kinh phí thích đáng cho lĩnh vực an toàn giao thông. Hàng ngày, ta vẫn thường nghe báo đài đưa tin đều đặn về số tiền rất lớn mà cảnh sát xử phạt những người vi phạm luật giao thông. Nhưng có người thắc mắc, số tiền ấy dùng để làm gì ? Phải chăng để chia phần trăm cho cảnh sát giao thông, rồi còn lại thì bỏ vào ngân sách nhà nước cho một số quan chức có cơ hội bòn rút để đi du hí, tiệc tùng, xây thêm biệt thự, tậu thêm xe... Trong khi đó, những gia đình có người bị tai nạn giao thông phải sống cảnh màn trời chiếu đất, bán sạch nhà cửa ruộng vườn để ném tiền vào bệnh viện và nuôi người tàn tật suốt đời. Một số người phải đi làm cả những nghề không chính đáng để kiếm tiền trả nợ, không trả được nợ thì tự sát...Có rất nhiều trường hợp thương tâm như vậy mà không được tổ chức xã hội nào đoái hoài đến. Vậy nên, số tiền phạt vi phạm giao thông cần phải chuyển đến cho những người bị tai nạn giao thông. Nếu vậy thì người vi phạm sẽ vui vẻ nộp phạt vì biết số tiền của mình sẽ dùng vào mục đích từ thiện. Tiền đầu tư cho cơ sở hạ tầng giao thông phải lấy từ ngân sách nhà nước. Khi nói đến chuyện xin tiền để đầu tư cho việc này nọ, người ta thường nghe câu trả lời rất quen thuộc: "thiếu kinh phí". Vâng, nước ta rất thiếu kinh phí để đầu tư cho các công trình an toàn giao thông nhưng lại rất thừa kinh phí để tổ chức hàng loạt các lễ kỷ niệm, du lịch, tiệc tùng... ở khắp các ban ngành từ trung ương tới địa phương. Chỉ cần giảm chi tiêu cho các hoạt động này trong một năm, chúng ta sẽ có một khoản tiền khổng lồ đủ sức đầu tư cho cơ sở hạ tầng giao thông nước ta ngang tầm với các nước phát triển trên thế giới. Chỉ cần đầu tư một năm, dùng tới mấy chục năm, cứu được hàng triệu sinh mạng con người, thu hút được khách du lịch và vốn đầu tư nước ngoài, và còn có vô số lợi ích khác. "Nhất cử lưỡng tiện", tại sao chúng ta lại không làm ?

     Mười giải pháp an toàn giao thông đã nêu trên đây có lẽ còn chưa đầy đủ và có nhiều điểm còn phải trao đổi thêm. Nhưng những luận điểm cơ bản của nó là có tính khả thi và đang thiết tha cần những người có tâm huyết ra tay thực hiện.

PHẠM NGỌC HIỀN

Phạm Ngọc Hiền đi xe đạp trên đường phố

.


Phamngochien.com - 08:02 - 27/09/2012 - Bài của Phạm Ngọc Hiền          

Gửi bình luận